ROCZNE SPRAWOZDANIE ZARZĄDU Z DZIAŁALNOŚCI VOTUM S.A. ORAZ GRUPY KAPITAŁOWEJ VOTUM
(wszystkie kwoty w tys. PLN, o ile nie podano inaczej)
SYTUACJA OPERACYJNA Strona 18
Na dzień 31 grudnia 2025 r. Grupa Kapitałowa Votum łącznie prowadziła 7292 spraw w poszczególnych bankach, co stanowi
wzrost o 48% w stosunku do poprzedniego roku. Łączna wartość kredytów, z których wynikają roszczenia klientów Grupy
Kapitałowej Votum wynosiła blisko 586 mln PLN (wzrost o 59% r./r.) Z analizy portfela spraw skierowanych do sądu przez
kancelarie z Grupy Kapitałowej Votum wynika, że średnia wartość przedmiotu sporu wynosi 80 465,56 zł. Z kolei średnia
wartość kosztów zastępstwa procesowego oscyluje w granicach ok. 5 400 zł za obie instancje.
3.2.2.3. Perspektywy rynku
Podejmowane przez Emitenta działania prawne w 2025 r. zmierzały w głównej mierze do ukształtowania aktualnego
orzecznictwa sądowego w sprawach sankcji kredytu darmowego.
Emitent wskazuje, że próba ponad 1500 spraw skierowanych do sądów pokazała, że w sprawach o roszczenia z tytułu sankcji
kredytu darmowego, pomimo korzystnych orzeczeń TSUE w sprawach z innych państw członkowskich oraz wsparcia ze strony
Rzecznika Finansowego, orzecznictwo nie jest jeszcze jednolite i wymaga rozstrzygnięcia kilku zagadnień prawnych.
Na podstawie dotychczasowego doświadczenia płynącego z prowadzonych spraw o sankcję kredytu darmowego, Emitent
zauważa, że sądy powszechne rozstrzygające spory konsumentów z bankami, mają problem z interpretacją przepisów
ograniczających możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego. Zgodnie z art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie konsumenckim
uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Spór
interpretacyjny dotyczy sformułowania „wykonanie umowy”, które jest rozumiane dwojako, tj. albo od momentu wypłaty
kredytu przez bank albo od momentu wykonania umowy przez obie strony umowy, z czym najczęściej wiąże się całkowita spłata
kredytu.
W doktrynie zdecydowanie dominującym poglądem jest stanowisko drugie, określające wykonanie umowy jako całkowitą
spłatę kredytu przez konsumenta. Taki pogląd został zaprezentowany w komentarzu:
-Komentarz do art. 45 KredytKonsU red. Machnikowski 2025, wyd. 1/Wiewiórowska-Domagalska/Bujalski
-Komentarz do art. 45 ust. 5 Czech Tomasz, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III
Na bazie własnych doświadczeń Emitent wskazuje, że w 1/3 spraw sądy oddaliły powództwo w oparciu o pogląd, że termin na
złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego minął z upływem jednego roku od dnia uruchomienia
kredytu. Przyjęta przez sądy wykładnia jest, w ocenie Emitenta, sprzeczna z treścią art. 45 ust. 5 ustawy o kredycie
konsumenckim, jak również z poglądem prezentowanym w doktrynie.
Emitent wskazuje także, że wśród sądów powszechnych nie występuje jednolitość w przedmiocie rozstrzygania zarzutów
związanych z możliwością kredytowania przez bank kosztów kredytu i pobierania od tego odsetek. Główna oś sporu dotyka
problematycznej kwestii wykładni pojęć ustawy o kredycie konsumenckim oraz dyrektywy 2008/48, w szczególności zwrotów
„całkowita kwota kredytu”, „kwota wypłat”, „kwota udostępniona konsumentowi” oraz „kwota, od której bank faktycznie
nalicza odsetki”. Pomimo dość jednoznacznej wykładni przepisów dyrektywy przez Trybunał w sprawie C-377/14, sądy
dokonują różnej interpretacji tych pojęć w odniesieniu do analizowanych wzorców umownych, co powoduje brak jednolitości
w zapadających orzeczeniach.
W sądach nie ma także jednolitego stanowiska w przedmiocie oceny proporcjonalności zastosowania sankcji kredytu
darmowego w sytuacji wystąpienia w umowie wad prawnych dających możliwość jej zastosowania. Indywidualna ocena
poszczególnych naruszeń wynikających wprost z art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, powinna prowadzić do
zastosowania przewidzianej w tej regulacji sankcji. Niektóre składy orzekające, pomimo zdefiniowana w umowie naruszeń
wymienionych w powołanej regulacji, wskazują, że nie widzą podstaw do zastosowania sankcji kredytu darmowego. Takie
działanie sądu pozbawia konsumentów ochrony prawnej przewidzianej w dyrektywie 2008/48, co stwarza podstawy do
zaskarżenia takiego wyroku. Emitent wskazuje, że w takiej sytuacji sąd popełnia błąd logiczny, gdyż z jednej strony dostrzega
naruszenia ustawy, a z drugiej nie stosuje przewidzianej w niej sankcji. W takim przypadku sąd nie powinien pozostawić
konsumenta bez ochrony, tylko wskazać inna sankcję. Emitent zaznacza, że w każdej takiej sprawie rekomenduje kredytobiorcy
złożenie środka zaskarżenia w postaci apelacji od wyroku I instancji.
Wskazane wątpliwości oraz zagadnienia prawne powodujące rozbieżności w orzecznictwie są przedmiotem pytań
prejudycjalnych skierowanych do TSUE. Emitent jednocześnie wskazuje, że w ponad 500 sprawach sędziowie wydali
postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W
związku z tym można się spodziewać, że w przypadku opublikowania przez Trybunał korzystnego wyroku w dniu 23 kwietnia
2026r., w niniejszych sprawach zapadną pozytywne orzeczenia dla Klientów Emitenta.
W 2025 r. Emitent kontynuował przyjęty pod koniec 2024 r. model obsługi spraw SKD na etapie przedsądowym. Na dzień
31.12.2025 r. spółki z GK wystosowały do Rzecznika Finansowego 3 509 wniosków o przeprowadzenie postępowania
interwencyjnego w sprawach sankcji kredytu darmowego. Warunkiem wszczęcia niniejszego postępowania jest wyczerpanie
trybu reklamacyjnego i wskazanie instytucjom rynku finansowego nieprawidłowości w umowach kredytów i pożyczek
konsumenckich. Po otrzymaniu takiego wniosku, Rzecznik Finansowy analizuje stan faktyczny i prawny, a następnie występuje
do instytucji finansowej z argumentacją, która ma na celu przekonanie jej do zmiany stanowiska i przesłania niezbędnych